Rumianek pospolity zbieraj od maja do sierpnia, w pełni kwitnienia, gdy koszyczki są rozwinięte, ale białe płatki nie zaczęły jeszcze opadać. Wybierz suche, słoneczne popołudnie, po obeschnięciu rosy. Zebrane kwiaty od razu przenieś do suszenia.
Jak rozpoznać i zerwać rumianek?
Do zbioru przeznacza się koszyczki kwiatowe rumianku pospolitego (Matricaria chamomilla), a nie całą roślinę. Najlepsze są te, które w pełni się rozwinęły. Ich białe płatki układają się poziomo lub lekko unoszą ku górze. Gdy zaczynają kierować się w dół albo opadają, koszyczek jest już przekwitający i nie powinien być priorytetem podczas zbioru.
Rumianek pospolity można pomylić z jastrunem, nazywanym także margaretką (Leucanthemum). Jastrun ma podobne białe płatki i żółty środek, ale jego koszyczek po przekrojeniu nie jest charakterystycznie pusty, a roztarta roślina nie wydziela intensywnego, rumiankowego zapachu. Jeśli nie masz pewności co do rozpoznania, nie wykorzystuj rośliny do przygotowywania naparu ani innych przetworów.
Zbieraj stopniowo, ponieważ kolejne koszyczki dojrzewają w różnym czasie. Możesz robić to ręcznie albo użyć specjalnego grzebienia do ziół. Postępuj w następującej kolejności:
- Wybierz koszyczki – sięgaj po w pełni rozwinięte kwiaty z płatkami ułożonymi poziomo lub lekko ku górze.
- Sprawdź roślinę – upewnij się, że ma charakterystyczny zapach i pusty środek koszyczka.
- Oderwij kwiatostan – zrywaj sam koszyczek, bez dużych fragmentów łodygi i liści.
- Przenieś zbiór do przewiewnego naczynia – nie ugniataj kwiatów w foliowej torbie, ponieważ mogą się zaparzyć.
- Rozpocznij suszenie – nie zostawiaj świeżych koszyczków na długo, szczególnie gdy są ciepłe lub lekko wilgotne.
Gdzie i w jakich warunkach zbierać rumianek?
Najlepiej wybierz czyste stanowisko, oddalone od ruchliwych dróg, zakładów przemysłowych i intensywnie użytkowanych pól. Rośliny rosnące przy jezdniach mogą gromadzić spaliny, pyły i metale ciężkie. Na polach uprawnych istnieje także ryzyko pozostałości środków ochrony roślin. Sama obecność kwitnącego rumianku nie oznacza, że surowiec nadaje się do domowego wykorzystania.
Nie zbieraj rumianku przy drogach ani na polach, jeśli nie masz pewności, że nie były opryskiwane.
Warunki wpływają zarówno na czystość surowca, jak i na tempo późniejszego suszenia. Najważniejsze różnice przedstawia tabela:
| Czynnik | Zalecane | Niewskazane |
|---|---|---|
| Pogoda | Suchy, słoneczny dzień | Deszcz, mgła i wilgotne rośliny |
| Miejsce | Czysta łąka, własny ogród lub nieskażone stanowisko | Droga, teren przemysłowy, opryskiwane pole |
| Pora dnia | Popołudnie, po obeschnięciu rosy | Wczesny ranek z mokrymi koszyczkami |
| Stan kwiatów | W pełni rozwinięte, bez opadających płatków | Nieotwarte lub przekwitnięte |
Jeśli zbierasz rumianek w ogrodzie, również zwróć uwagę na jego położenie. Ogród przy ruchliwej ulicy albo graniczący z polem poddawanym opryskom nie jest dobrym źródłem surowca. Nie zbieraj także kwiatów mokrych po deszczu. Wilgoć wydłuża suszenie i zwiększa ryzyko pleśni.
Jak suszyć koszyczki rumianku?
Suszenie rozpocznij natychmiast po zakończeniu zbioru. Rozłóż koszyczki cienką warstwą na czystym papierze, sicie lub płótnie. Miejsce powinno być zacienione, suche i przewiewne. Pełne słońce może powodować blaknięcie kwiatów oraz utratę części olejków eterycznych.
Podczas suszenia zwróć uwagę na następujące zasady:
- Utrzymuj temperaturę nie wyższą niż 35–40°C, a najlepiej nie przekraczaj 35°C.
- Rozkładaj kwiaty luźno i w cienkiej warstwie, aby powietrze mogło swobodnie przepływać.
- Nie ugniataj koszyczków ani nie układaj ich w grubych stosach.
- Po całkowitym wysuszeniu przechowuj surowiec w suchym, ciemnym i szczelnym opakowaniu.
Dobrze wysuszone koszyczki powinny być lekkie i kruche, bez oznak zawilgocenia. Jeśli wyczuwasz stęchły zapach albo widzisz nalot, takiego surowca nie należy przechowywać ani wykorzystywać.
Najlepszy moment na zbiory przypada więc wtedy, gdy rumianek jest w pełni rozwinięty, lecz jeszcze nie przekwita. Suche popołudnie, czyste stanowisko i szybkie suszenie pozwalają zachować dobrą jakość koszyczków.
