Melisę lekarską do suszenia zbieraj dwa razy w roku – w czerwcu, tuż przed kwitnieniem, oraz w sierpniu, po zakończeniu kwitnienia. Świeże liście do kuchni możesz zrywać na bieżąco przez cały sezon wegetacyjny. Najlepszy będzie suchy dzień, gdy poranna rosa już obeschła.
Kiedy zbierać melisę, aby zachowała aromat?
Najlepszy moment na zbiór przypada przed pełnym kwitnieniem. Wtedy liście i młode wierzchołki pędów zawierają dużo olejków eterycznych, które odpowiadają za cytrynowy zapach oraz wartość surowca zielarskiego. Melisa lekarska (Melissa officinalis) zwykle kwitnie od czerwca do sierpnia, dlatego pierwszy zbiór najczęściej wykonuje się w czerwcu.
Drugi zbiór przeprowadza się w sierpniu, po zakończeniu kwitnienia. Termin może nieznacznie różnić się zależnie od pogody i tempa wzrostu rośliny. Przy wyborze daty kieruj się przede wszystkim wyglądem melisy, a nie samym kalendarzem:
- Na suszenie – ścinaj melisę w czerwcu przed kwitnieniem oraz ponownie w sierpniu po kwitnieniu.
- Do zastosowań kulinarnych – zrywaj pojedyncze, zdrowe liście przez cały sezon, od wiosny do jesieni.
- Na najlepszy aromat – wybieraj młode liście i ulistnione wierzchołki pędów, zanim roślina przekwitnie.
- Na kolejny odrost – nie ścinaj wszystkich pędów przy ziemi, lecz pozostaw roślinie część zielonych fragmentów.
Liczy się także pogoda i pora dnia. Zbiór przeprowadź po obeschnięciu rosy, najlepiej w suchy, słoneczny dzień, ale zanim słońce stanie się bardzo intensywne. Nie ścinaj melisy podczas deszczu ani tuż po nim. Wilgotne liście schną wolniej, łatwiej ciemnieją i mogą zapleśnieć. Z kolei silne nasłonecznienie może przyspieszać ulatnianie olejków eterycznych.
Jak zbierać i suszyć melisę?
Do suszenia wybieraj zdrowe, nieuszkodzone rośliny. Najcenniejsze są liście oraz górne, ulistnione części pędów o długości około 10–15 cm. Ścinaj je ostrym narzędziem, aby nie miażdżyć łodyg i liści. Po zbiorze usuń zanieczyszczenia, ale nie zostawiaj mokrego surowca w zamkniętym pojemniku.
Suszenie powinno rozpocząć się możliwie szybko. Zbyt wysoka temperatura powoduje utratę cytrynowego aromatu, dlatego melisy nie należy suszyć w pełnym słońcu ani przy silnym źródle ciepła. Najlepsze warunki zapewnia cień, przewiew i temperatura poniżej 30–40°C. Możesz postępować według tych kroków:
- Rozłóż pędy lub same liście cienką, luźną warstwą albo zwiąż niewielkie pęczki.
- Umieść melisę w suchym, zacienionym i przewiewnym miejscu, z dala od wilgoci.
- Jeśli używasz suszarki lub piekarnika, ustaw temperaturę około 30–35°C i nie przekraczaj 40°C.
- Po całkowitym wysuszeniu przełóż liście do szczelnego pojemnika i przechowuj je w chłodnym, ciemnym miejscu.
Liście są gotowe, gdy łatwo się kruszą, a łodyżki łamią się zamiast wyginać. Nie zamykaj niedosuszonego surowca, ponieważ resztkowa wilgoć może doprowadzić do jego zepsucia.
Świeża melisa zachowuje wyraźniejszy cytrynowy aromat niż susz, dlatego do sałatek, napojów i deserów najlepiej zrywać ją bezpośrednio przed użyciem. Do przechowywania zielarskiego wybierz natomiast zbiór wykonany przed kwitnieniem, w suchy dzień i z późniejszym delikatnym suszeniem.
O czym pamiętać przy zbiorze melisy?
Najlepsza jakość zależy od połączenia kilku czynników: właściwej fazy rozwoju, suchej pogody, zbioru po obeschnięciu rosy oraz łagodnego suszenia. Jeżeli priorytetem jest aromat, susz melisę w cieniu i w temperaturze nieprzekraczającej 40°C. Do kuchni zbieraj tylko tyle świeżych liści, ile potrzebujesz.
