Ekstrakt z chmielu przygotujesz na dwa różne sposoby, zależnie od zastosowania. W piwowarstwie chmiel gotuje się w brzeczce z ekstraktu słodowego, aby uzyskać goryczkę i aromat. W zielarstwie suszone szyszki zalewa się wrzątkiem i parzy pod przykryciem.
Jak przygotować ekstrakt z chmielu do piwa?
W tym przypadku nie chodzi o laboratoryjną ekstrakcję, lecz o nachmielenie niechmielonego ekstraktu słodowego. Chmiel goryczkowy gotuje się długo, zwykle przez 45–60 minut, ponieważ wtedy uwalnia związki odpowiadające za goryczkę. Chmiel aromatyczny dodaje się później i gotuje jeszcze około 10–15 minut. Długie gotowanie osłabia jego aromat.
Przygotuj następujący sprzęt:
- Garnek o pojemności dopasowanej do objętości brzeczki, najlepiej ze stali nierdzewnej lub emaliowany.
- Siateczkę albo woreczek na chmiel.
- Środek do dezynfekcji przeznaczony do sprzętu piwowarskiego.
- Chochlę lub mieszadło.
Wszystkie elementy, które po zakończeniu gotowania będą miały kontakt z brzeczką, trzeba dokładnie umyć i zdezynfekować. Dotyczy to także fermentora, sitka, chochli i naczyń używanych podczas chłodzenia.
Nachmielanie ekstraktu słodowego wykonaj w następującej kolejności:
- Rozpuść niechmielony ekstrakt słodowy w około 2 litrach wody. Mieszaj, aż masa połączy się z wodą i nie będzie przywierała do dna.
- Odważ chmiel i umieść go w siateczce. Możesz rozdzielić go na porcję goryczkową i aromatyczną. Konkretna ilość zależy od receptury, odmiany oraz oczekiwanej goryczki.
- Po rozpoczęciu wrzenia dodaj chmiel goryczkowy i gotuj go przez 45–60 minut. Nie zamykaj szczelnie garnka, aby para mogła uchodzić.
- Na 10–15 minut przed końcem gotowania dodaj chmiel aromatyczny. Krótszy czas pozwala zachować więcej zapachu.
- Wyjmij siateczkę z chmielem, a brzeczkę możliwie szybko schłodź. Następnie przelej ją do zdezynfekowanego fermentora i uzupełnij wodą do objętości przewidzianej w recepturze.
Po schłodzeniu brzeczki do temperatury właściwej dla użytych drożdży możesz rozpocząć fermentację. Jeśli używasz areometru Balinga, pomiar początkowego ekstraktu ułatwi późniejszą ocenę przebiegu fermentacji. Nie dodawaj chmielu aromatycznego na początku gotowania, ponieważ stracisz znaczną część jego lotnych składników.
Jak zrobić napar z szyszek chmielu?
Napar zielarski przygotowuje się inaczej niż brzeczkę piwną. Użyj suszonych szyszek chmielu przeznaczonych do celów spożywczych lub zielarskich, a nie przypadkowego surowca z uprawy. Podstawowa proporcja to 1 łyżeczka suszu na 150 ml wrzątku.
Przygotowanie naparu obejmuje kilka prostych czynności:
- Odmierz jedną łyżeczkę suszonych szyszek chmielu na 150 ml napoju.
- Zalej surowiec świeżo zagotowaną wodą.
- Przykryj naczynie i pozostaw napar na 10–15 minut.
- Przecedź płyn przez sitko i wykorzystaj go po ostudzeniu.
Przykrycie naczynia ogranicza utratę lotnych składników wraz z parą. Napar ma wyraźnie gorzki smak, dlatego nie należy wydłużać parzenia bez wyraźnej potrzeby. W zastosowaniu domowym może służyć jako napój ziołowy, a po ostudzeniu także jako płukanka do włosów lub składnik przemywania skóry. Takie użycie nie zastępuje leczenia chorób skóry, stanów zapalnych ani problemów ze snem.
O czym pamiętać przy przygotowaniu ekstraktu?
Chmiel przechowuj w szczelnym opakowaniu, w chłodnym i ciemnym miejscu. Światło, ciepło i wilgoć przyspieszają utratę aromatu oraz pogarszają jakość surowca. Do piwa wybieraj chmiel piwowarski w szyszkach lub granulacie, a do naparu produkt opisany jako przeznaczony do spożycia.
W piwowarstwie największym zagrożeniem jest zanieczyszczenie brzeczki po zakończeniu gotowania. Samo ugotowanie chmielu nie dezynfekuje fermentora ani akcesoriów używanych później. Niedokładnie umyty sprzęt może zepsuć smak piwa i zakłócić fermentację. Z kolei przy naparze nie zwiększaj samodzielnie dawki tylko dlatego, że płyn wydaje się zbyt łagodny. Jeśli przyjmujesz leki, jesteś w ciąży, karmisz piersią albo chcesz stosować chmiel regularnie, skonsultuj to z lekarzem lub farmaceutą.
Najważniejsza zasada jest prosta: do piwa wybierz gotowanie chmielu w brzeczce, a do celów zielarskich – krótkie parzenie szyszek pod przykryciem. Te dwa procesy wykorzystują ten sam surowiec, ale prowadzą do zupełnie różnych produktów.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
