Nalewka z geranium, nazywanego też anginką, jest tradycyjnym preparatem zielarskim stosowanym głównie zewnętrznie przy bólach mięśni, stawów, stłuczeniach i dolegliwościach w okolicy ucha. Wewnętrznie bywa używana wspomagająco podczas przeziębienia, ale nie jest lekiem i nie zastępuje konsultacji medycznej.
Co to jest nalewka z geranium?
Geranium, czyli pelargonia pachnąca, to popularna roślina doniczkowa znana w Polsce jako anginka. Jej liście mają charakterystyczny aromat związany między innymi z obecnością geraniolu i innych olejków eterycznych. W medycynie ludowej świeże liście zalewano alkoholem, aby uzyskać trwały wyciąg roślinny.
Przypisuje mu się działanie antyseptyczne, łagodzące i przeciwbólowe. Są to jednak tradycyjne zastosowania, a nie potwierdzenie, że nalewka leczy infekcje, stany zapalne lub inne choroby. Alkohol jest jednocześnie nośnikiem substancji z liści i powodem wielu ograniczeń w stosowaniu.
Na co pomaga nalewka z geranium?
Zakres zastosowania zależy od sposobu użycia. Przy smarowaniu nalewka nie dostarcza alkoholu do przewodu pokarmowego, ale może podrażniać skórę. Stosowanie wewnętrzne wymaga większej ostrożności ze względu na zawartość alkoholu i brak ustalonego, farmaceutycznego dawkowania.
| Rodzaj zastosowania | Dolegliwość | Sposób użycia |
|---|---|---|
| Zewnętrzne | Bóle mięśni i stawów | Niewielką ilość wciera się w nieuszkodzoną skórę |
| Zewnętrzne | Stłuczenia i miejscowy dyskomfort | Delikatne nacieranie okolicy, bez stosowania na rany |
| Zewnętrzne | Dyskomfort w okolicy ucha | Smarowanie skóry wokół ucha, nigdy wlewanie preparatu do przewodu słuchowego |
| Wewnętrzne | Przeziębienie i podrażnienie gardła | Wyłącznie mała ilość, po wcześniejszej konsultacji w razie chorób lub przyjmowania leków |
Wewnętrzne stosowanie nalewki bywa łączone z łagodzeniem objawów przeziębienia, lecz nie ma podstaw, by traktować ją jako zamiennik leczenia infekcji. Nie należy też utożsamiać właściwości olejku geraniowego z działaniem domowej nalewki, ponieważ są to różne preparaty o innym stężeniu i sposobie użycia.
Jak przygotować nalewkę z geranium?
Do przygotowania wybierz zdrowe, świeże liście z rośliny, która nie była opryskiwana środkami ochrony roślin ani nawożona preparatem przeznaczonym wyłącznie do roślin ozdobnych. Liście trzeba dokładnie umyć, osuszyć i rozdrobnić. Potrzebne będą:
- 15–20 świeżych liści geranium albo około 1–2 garści po posiekaniu
- 750 ml alkoholu, na przykład wódki lub alkoholu spożywczego o mocy około 60%
- czysty, wyparzony słoik oraz butelka z ciemnego szkła
Przygotowanie przebiega w kilku etapach:
- Umyj liście pod bieżącą wodą, dokładnie osusz i drobno pokrój lub porwij.
- Włóż surowiec do wyparzonego słoika i zalej alkoholem tak, aby liście były całkowicie przykryte.
- Szczelnie zamknij naczynie i odstaw w ciemne, chłodne miejsce na około 14 dni. Co kilka dni delikatnie nim wstrząśnij.
- Przecedź płyn przez gęste sitko albo gazę, a następnie przelej go do czystej butelki z ciemnego szkła.
- Przechowuj nalewkę w zacienionym miejscu. Przed użyciem można pozostawić ją jeszcze na około dwa tygodnie, aby smak i ekstrakt się ustabilizowały.
Nie skracaj maceracji bez wyraźnej potrzeby. Zbyt szybkie odcedzenie oznacza słabszy wyciąg, a pozostawienie mokrych, nieprzykrytych alkoholem liści zwiększa ryzyko pogorszenia jakości preparatu. Nie dodawaj do nalewki liści o niepewnym pochodzeniu.
Kto nie powinien stosować nalewki?
Ze względu na alkohol i możliwe reakcje na składniki rośliny nalewka nie jest przeznaczona dla wszystkich. Nie stosuj jej w następujących sytuacjach:
- ciąża i karmienie piersią
- wiek poniżej 18 lat
- alergia na geranium, pelargonie pachnące lub składniki alkoholu
- przyjmowanie leków, które mogą wchodzić w interakcje z alkoholem
- choroby, przy których alkohol jest przeciwwskazany
- uszkodzona, podrażniona lub silnie reaktywna skóra w miejscu nacierania
Przed zastosowaniem wewnętrznym skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą, szczególnie jeśli przyjmujesz leki na stałe. Nie ma jednej, bezpiecznej dla każdego dawki domowej nalewki. Traktowanie jej jako „kilku kropli” nie usuwa ryzyka związanego z alkoholem, dlatego nie należy zwiększać ilości ani stosować jej przez długi czas na własną rękę.
Silny ból ucha, gardła lub stawów, wysoka gorączka, duszność, narastający obrzęk albo brak poprawy po kilku dniach wymagają oceny medycznej. Nalewki nie wolno wlewać do ucha, stosować na rany ani używać zamiast leczenia zaleconego przez lekarza.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.



